Kōransha en Noritake — twee huizen, verbonden door één reis

Personen · 6 min leestijd

Afbeelding: AI-gegenereerde foto

Toen ik begon te lezen over Arita's geschiedenis in het Meiji-tijdperk, kwam ik steeds een naam tegen die bij een andere stad leek te horen: Noritake, uit Nagoya. De twee bedrijven zijn geen moeder en dochter, en het ene bezit het andere niet. Toch kruisen hun geschiedenissen elkaar op één punt — een reis naar Arita in 1879 — en toen ik die kruising eenmaal had gevolgd, was geen van beide verhalen nog zonder het andere te begrijpen.

Het huis van Arita: Kōransha

Kōransha werd in 1875 in Arita opgericht door Fukagawa Eizaemon VIII, een ovenmeester die de familiepottenbakkerij herordende tot een modern bedrijf gericht op de markten van de wereld. Zijn geëmailleerde porselein werd getoond op de tentoonstelling van Philadelphia in 1876 en die van Parijs in 1878, waar het hoge eer ontving, en 'Kōransha' werd een van de namen waaronder het Westen het Japanse porselein leerde kennen. Het bedrijf is nog steeds in Arita, op een steenworp van waar het begon.

De reiziger: Ōkura Magobei

In New York hadden de gebroeders Morimura intussen een winkel in Japanse waren geopend, en hun medewerker Ōkura Magobei zocht naar porselein dat goed genoeg was om die handel te dragen. De geschiedenissen van beide huizen vertellen hoe Ōkura in 1879 naar Arita reisde en Fukagawa Eizaemon bezocht; Kōransha's porselein ging via de Morimura-winkel naar Amerika, en Ōkura bestudeerde het ambacht aan de bron. Een generatie later, in 1904, behoorde Ōkura tot de oprichters van Nihon Tōki in Nagoya — het bedrijf dat zich voornam complete westerse tafelserviezen in Japan te maken, en dat in 1981 de naam aannam van de plaats waar zijn fabriek stond: Noritake. Zo loopt de lijn stilletjes van Arita naar Nagoya: de ovenstad leverde het ambacht, het handelshuis de weg naar de wereld, en de reis van één man verbond ze.