Sometsuke, iroe, Kakiemon — Een beginnersgids voor Arita-stijlen

Gids · 5 min leestijd

Loop een willekeurige winkel in Arita binnen en u ziet twee families porselein: sereen blauw-wit, en porselein dat openbarst in rood, groen en goud. Beide zijn Arita-waar. Zo onderscheidt u de stijlen — en zo kiest u.

Sometsuke: het blauw waarmee het allemaal begon

Sometsuke betekent ‘geverfd’ — kobaltblauw geschilderd onder een helder glazuur. Het was Arita’s eerste stijl en blijft haar signatuur. De schilder werkt met een grijsblauw pigment dat pas in de oven diep kobalt wordt, dus elke penseelstreek is een daad van vertrouwen. Sometsuke past op alledaagse tafels: rustig, veelzijdig en eindeloos verzamelbaar.

Iroe: kleur boven het glazuur

Iroe (‘gekleurde afbeelding’) wordt na de eerste bakgang geschilderd, op het glazuur, en dan op lagere temperatuur opnieuw gebakken. Rood, groen, geel en goud worden mogelijk. Toen Nederlandse kooplieden iroe in de jaren 1650 naar Europa brachten, veroorzaakte het een sensatie — dit was porselein als sieraad.

Kakiemon: de beroemdste naam in iroe

De Kakiemon-oven perfectioneerde een melkwit lichaam genaamd nigoshide en een luchtige, asymmetrische manier van schilderen — kwartel op gierst, pruim bij een hek — die Europese fabrieken een eeuw lang probeerden te kopiëren. Een echt stuk in Kakiemon-stijl draagt dat ruimtegevoel: het wit is deel van de afbeelding.

Welke moet u kiezen?

Voor dagelijks gebruik dat bij alles past, begint u met sometsuke. Voor een cadeau of een middenstuk kiest u iroe. En als een stuk in een van beide stijlen u doet stoppen met scrollen — dat is de oudste en beste reden die Arita-verzamelaars kennen.